Detaylı bilgi için imajbet adresini ziyaret edebilirsiniz.
Kabakulak, paramyxovirus grubuna ait bir virüs tarafından tetiklenen ve vücutta bezlerin yanı sıra sinir sistemini etkileyen bulaşıcı bir hastalıktır. Bu virüs, solunum yoluyla yayıldığı gibi doğrudan temas ile de bulaşabilmektedir. Çocukluk döneminde her yaşta görülebilen kabakulak, yetişkinlerde daha ağır seyredebilmektedir. Kuluçka süresi genellikle 16-18 gün civarındadır ve bu süre 12-25 gün arasında değişiklik gösterebilir. En bulaşıcı dönem ise tükürük bezlerinin şişmesinden 1-2 gün önce başlar ve şişlikten 5 gün sonrasına kadar devam eder.
Hastalığın belirtileri ateş, baş ağrısı, iştahsızlık, halsizlik ve kulak ağrısı ile kendini gösterir. Çiğneme sırasında ağrı hissedilir ve parotis bezinde belirgin bir şişlik ortaya çıkar. Ateş genelde 1-6 gün sürmektedir; ateş düştüğünde genellikle bezdeki şişlik de kaybolur. Başlangıçta tek taraflı olan şişlik zamanla her iki parotis bezinde de görülebilir. Diğer tükürük bezlerinde de farklı seviyelerde şişlikler oluşabilir.
Kabakulak enfeksiyonları sırasında orşit (erkek çocuklarında testis iltihabı) en sık rastlanan komplikasyondur ve genellikle tükürük bezi iltihabından sonra gelişir. Orşit durumu tek veya çift taraflı olabilir; özellikle ergenlik çağındaki bireylerde kabakulak geçirenler arasında sıkça görülmektedir. İlk belirtiler arasında ateş, titreme, bulantı, kusma ve alt karın bölgesinde ağrı yer alır. Testislerde belirgin bir ağrı ve şişlik meydana gelirken ateş de bu tabloya eşlik eder.
Her kabakulak vakası klasik semptomları göstermeyebilir; bazı durumlarda %30-40 oranında belirtisiz enfeksiyon söz konusu olabilir. Tanı koymak için serolojik testler ve virüs izolasyonu kullanılmaktadır ancak her durumda laboratuvar testine başvurulması gerekmez. Eğer hastanın geçmişinde kabakulak teması varsa ve tükürük bezlerinde tutulma ya da aseptik menenjit bulguları mevcutsa tanı klinik olarak konulabilir.
Aşılamanın korunmada önemli bir yeri vardır fakat tek doz aşılama tam koruma sağlamaz; bu nedenle hastalık salgınlara yol açabilmektedir. Ergenlik dönemindeki gençlerde özellikle aşılanmamış olup kabakulak geçirmemiş olanların bağışıklanması önerilmektedir. Dikkat edilmesi gereken bir diğer husus ise tükürük bezlerindeki her şişliğin kabakulak virüsü ile ilişkili olmayabileceğidir; enterovirüsler ve sitomegalovirüsler de benzer klinik tablolara neden olabilmektedir.
Sonuç olarak, parotis bezinin tek taraflı şiştiği durumlarda tükürük bezi kanalındaki tıkanma, tümör veya bakteriyel enfeksiyonlar da göz önünde bulundurulmalıdır; bu sebeple dikkatli bir değerlendirme gerekmektedir.
Güncel erişim için imajbet giriş sayfasını inceleyebilirsiniz.
