Ece Öztürk 
Her yıl 1 ve 2 Kasım’da kutlanan Meksika’nın Ölüler Günü (Día de Muertos), yas tutmaktan çok kaybedilen sevdiklerin hatırasını renkli bir şölenle yaşatma geleneği olarak biliniyor. UNESCO tarafından 2008’de İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’ne alınan bu gelenekte aileler evlerine anma sunakları kuruyor, kadife çiçekleri, mumlar ve ölen kişinin en sevdiği yemeklerle ruhları karşılıyor. Kasım’ın gelişiyle birlikte Meksika sokakları da her yıl turuncu, mor ve kırmızıya bürünüyor.
Bu yıl Mexico City’nin tarihi merkezindeki Zócalo Meydanı’nın yıldızı, 32 metre yüksekliğindeki dev Catrina heykeli oldu. Bir içerik üreticisinin havadan görüntülediği heykelin mor elbisesi ve ışıklı kafatası, gece kırmızı ışıklarla aydınlanan meydanda görenleri hayran bıraktı.
Catrina, Meksikalı ressam ve gravürcü José Guadalupe Posada’nın 1900’lerin başında çizdiği, şapkalı ve zarif giyinmiş kafatası figüründen doğdu.
Posada bu figürle Avrupa modasına özenen dönemin zengin kesimini hicvediyor, ölümün sınıf ayrımı tanımadığını bizlere hatırlatıyordu. Figür zamanla Ölüler Günü’nün en tanınan simgesine dönüştü. Mexico City’deki Anıtsal Anma Sunağı (Ofrenda Monumental) de bu yıl Posada’ya saygı duruşu olarak hazırlandı ve 29 Ekim’den 2 Kasım’a kadar ücretsiz olarak gezilebiliyor.
Heykelin yapımı ise başlı başına bir mühendislik projesi. Taller de Arte Xibalbá tarafından hazırlanan Catrina’nın iskeleti çelikten, kemikleri ve takıları fiberglastan üretildi. Kemiklerin içi aydınlatıldığı için heykel geceleri adeta bir ışık ekranına dönüşüyor. Atölyenin yöneticisi Carlos Báez bu işi ‘yüzde 50 sanat, yüzde 50 mühendislik’ sözleriyle tarif ediyor.
27 metrelik mor elbise parçalar halinde monte edildi. Dar kesimli bir üst bölüm, farbalalar ve yaklaşık 20 metrelik bir etek içeren elbisenin üzerindeki çiçek ve sinek kuşu motifleri Tenango işlemelerinden esinlendi ve LED ışıklarla donatıldı. Heykeli kadife çiçeklerinden oluşan bir tarla çevreliyor, yanında da aksolot figürlerinden oluşan ‘Ajolotes en el Corazón’ enstalasyonundan parçalar sergileniyor.
Yetkililer, heykelin daha önce Puerto Vallarta’da dikilen Catrina’yı geçerek Guinness Dünya Rekorları’na girmesini hedefliyor. Ölümü korkutucu bir son olarak değil, hayatın doğal ve hatta renkli bir parçası olarak karşılayan bu gelenek, bizlere sevdiklerimizi anmanın yasın ötesinde bir yolu olduğunu hatırlatıyor.
